تبليغاتX
وبلاگ گروهی آرشیویستهای ایران
 

شکل گیری آرشیو در انگلیس

    اهميتي كه ساير كشورها نظير دانمارك و فرانسه به نگهداري مدارك مي‌دادند، انگليسيها در اين مورد بي‌توجه بودند؛ گرچه حجم لوحه‌ها و پرونده‌ها قابل توجه بود، حتي دولت چندان  رغبتي به تمركز اين‌‌گونه مدارك و جمع آوري آنها نشان نمي‌داد و مدارك گوناگون در معابد و برجها به صورت نامنظم و در جاي مرطوب نگهداري مي‌شد.  در ايام مختلف، صاحبنظران و افراد مطلعي از قبيل ويليام پريالي به فكر منظم كردن مدارك و تدارك محل مناسبي در نزديك ساختمان حكومتي افتادند؛ تا اينكه در سال 1732م.، كتابخانة CTTON آتش گرفت. برخي معتقد بودند كه آتش‌سوزي عمدي بوده و كميته‌اي[1] به منظور يافتن علل آتش سوزي تعيين گرديد و متعاقب آن، فكر نگهداري مدارك و اسناد قوت گرفت؛ تا اينكه در دهة اول 1800م. مدارك مختلفي، در بيش از 50 مخزن گوناگون در لندن و اطراف آن پيدا كردند. با پيدا شدن اين مدارك، هيئتي انتخاب شد و به بررسي مدارك پرداخت؛ اما اقدامات آن هيئت به كندي پيش مي‌رفت و نتايج مطلوبي به دست نداد.

      سرانجام، کارگروهي يا هيئتي را مجلس انگليس تعيين كرد تا نسبت به بازبيني و تفكيك اوراق زائد و مدارك لازم جهت نگهداري اقدام كند. اين كارگروه، در سال 1836م. گزارش نهائي خود را به مجلس داد و پيشنهاد تأسيس سازماني را براي نگهداري كلية اسناد عمومي ارائه كرد و بالأخره آرشيو ملي انگليس، درسال 1838م. تأسيس گرديد و متعاقب آن، در سال 1877م. مجلس به رئيس آرشيو ملي اجازه داد كه جهت امحاي اوراق زائد، مقررات لازم را وضع و به تصويب پارلمان برساند. مقررات و دستورالعملهاي لازم در مدت چند سال تهيه و به پارلمان پيشنهاد گرديد و به سال 1898م. به تصويب رسيد. متعاقب آن، در سال 1951م. چنين ملاحظه گرديد كه مقررات موجود، با توجه به روند روزافزون پرونده‌هاي راكد و ساير مدارك، مقررات نارسائي دارد. بدين جهت، كميسيوني بعد از يك‌سال به نام گريك، مأمور تهية پيشنهاد اصلاحي شد و گزارش اين هيئت در سال 1954م. منتشر شد و يكسال بعد مورد تصويب دولت قرار گرفت. متعاقب آن، مجلس براساس كميسيون گريك، در سال 1958م. قانون تازه‌اي به تصويب رساند كه براساس آن مسئوليت بررسي و انتخاب پرونده‌هاي لازم براي نگهداري و از ميان بردن مابقي آنها را به عهدة وزارتخانه‌ها و سازمانهاي مربوط، با راهنمائي و نظارت آرشيو ملي گذاشت و همين تصميم، به آرشيو ملي اختياراتي داد تا برخلاف قانون 1877م.، براي امحاي اوراق زائد نيازي به مجوز پارلمان نباشد.

       به دنبال اقدامات آرشيو، امحاي سوابق غيرلازم و انتقال اسناد باارزش به آرشيو ملي، با رعايت موازيني صورت پذيرفت.


 

نوشته شده توسط داود اميني چهارشنبه 13 آذر1387 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


سند در ايران باستان

    آرشیو، سند و مدرک خاصیت انسانی است که غیر از غریزه، دارای عقل و ادراک است و ایجاد آرشیو، خاصیت انسان آینده‌نگر است. سند، آینه‌ای است که تمام وقایع اجتماعی در آن منعکس شده است.

امروزه اسناد با نام خدا شروع می‌شوند. در گذشته نیز در بالای سند از خداوند امداد می‌گرفتند. و حتی در زمانی هم که به خدا اعتقاد نداشتند، اسناد مقدس بودند. آرشیو برای اولین بار در معابد به وجود آمد؛ در زیارتگاهها به وجود آمد. آرشیو تابو بود. تابو، یعنی محرمات. هیچکس نمی‌توانست به آن دست بزند. سند، دینکرت بود یعنی رفتار و فعل دینی.

به گفته دکتر جابر عناصری یک لغتی از ایران باستان وارد شده است که در جامعه  ما فکر می‌کنند عربی است و آن لغت مناسک است که از نسک می‌آید ونسک یعنی سند. و مناسک یعنی سندها. نسک در ایران باستان یعنی سوره و آیه، یعنی مردم می‌بایست برحسب مناسک کار می‌کردند. آیه یعنی نشانه. نسک یعنی نشانه که چنین رفتار کن و چنان رفتار نکن. سوره یعنی سندی که در آن عبارت مقدسی نوشته شده است. سورة یاسین یعنی سندی و مدرکی که در مورد قیامت نوشته شده است و یک مدرکی است که در آن دستورالعمل مقدس نوشته شده است. سوره، در بین عربها و قبل از اسلام وجود داشت. می‌دانیم که سالی یک بار عربها به کعبه می‌آمدند و کعبه علاوه بر محل زیارتی، مکان سیادتی نیز بود. اعراب بادیه‌نشین که به کعبه می‌آمدند، زیباترین شعرشان را در کعبه می‌سرودند و آن، سوره می‌شد و در دیوار کعبه می‌آویختند. قصی بن صاعده، در بازار عکاذ می‌گفت: حرف من درست است؛ پس سوره در زبان عرب، نوشتن زیباترین کلام بود که سندی باشد برای جامعه.


 

نوشته شده توسط داود اميني یکشنبه 5 آبان1387 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


لزوم نظارت مستمر آرشیو ملی، بر عملکرد واحدهای اسناد دستگاه ها

      در حال حاضر بهترين راه نظارت بر عملكرد اداره امور اسناد دستگاه ها، ارتباط و حضور مستمر كارشناسان ارزشيابي اسناد سازمان اسناد و كتابخانه ملي در آن دستگاه ها مي باشد كه نتايج زير را به همراه دارد:

 

1-     آگاهي بخشي به كاركنان ادارات امور اسناد دستگاه ها؛

2-     هماهنگي و هدايت آنان براي شركت در دوره هاي آموزشي امور اسناد؛

3-     تشريح قانون ، آئين نامه، دستورالعملها و بخشنامه هاي مربوط به سازمان اسناد كتابخانه ملي و نيز مصوبات شوراي اسناد ملي؛

4-     تذكرات لازم در خصوص بازداشتن از اقدامات نا آگاهانه مسئولين بايگاني ها؛

5-     ممانعت از امحاي اسناد با ارزش در ادارات دولتي و وابسته به دولت؛

6-     زمينه سازي انتقال اسناد آرشيوي به آرشيو ملي طبق مصوبات شوراي اسناد ملي؛     

7-     گزارش تخلفات دستگاه ها در امحاي غير قانوني اسناد 

۸-  ایجاد هراس از انجام تخلف به صرف حضور مستمر کارشناسان آرشیو ملی

 

     نظارت فراگير و مستمر كارشناسان ارزشيابي اسناد آرشيو ملي بر عملكرد واحدهاي اسناد دستگاه هاي دولتي، موجب مي گردد تا در صورت بروز تخلفات  مبني بر  امحاي اسناد  دولتي، مراتب به موقع گزارش و از سوي اداره كل ذي ربط در آرشيو ملي  پيگيري و در صورت اثبات تخلف و عدم رعايت  مجوزهاي شوراي اسناد ملي در زمينه امحاي اسناد، با مستندات  به مراجع قانوني در قوه قضائيه منعكس شود.اما سؤال اينجاست كه آيا در همه موارد آرشيو ملي اقدام به اين عمل نموده است ؟آيا دادستاني كل چنين پرونده هائي را به سرانجام رسانده است؟ راهكار حل اين معضل چیست؟


 

نوشته شده توسط داود اميني شنبه 4 اسفند1386 موضوع : ارزشيابي اسناد | لینک ثابت


پيگرد قضائي امحاي غير قانوني اسناد دولتي

         بر اساس قانون سازمان اسناد و كتابخانه ملي، كليه وزارتخانه ها، سازمان هاو موسسات دولتي و ابسته به دولت، داراي تكليف قانوني هستند كه همه پرونده ها و اسنادي را كه نيازي به نگهداري آنها ندارند، براي ارزشيابي و تعيين و تكليف به آن  سازمان تحويل دهند. بنابر اين، به منظور صيانت از اسناد ملي و تاريخي كشور و با عنايت به لزوم اجراي قانون تاسيس سازمان اسناد ملي و با توجه به ضرورت تعيين نحوه برخورد با افراد و دستگاه هائي كه از همكاري با سازمان اسناد و كتابخانه ملي در امر مهم گردآوري و محافظت از اسناد ملي و تاريخي خودداري مي ورزند، دادستان كل كشور در پاسخ استعلام معاونت اسناد ملي آرشيو ملي، در راستاي ضمانت اجرائي قانون اسناد ملي، به ماده 544 قانون مجازات اسلامي،  مبني بر اينكه ربودن، تخريب و معدوم كردن اسناد، اوراق و دفاتر دولتي بر خلاف قانون واجد وصف كيفري و مستلزم محكوميت به تحمل حبس از 6 ماه تا دو سال مي باشد، استناد كرده است. از اين روي، حفظ اسناد ارزشمند دستگاه هاي دولتي و جلوگيري از امحاي آنها كه موجب وارد آمدن لطمات و صدمات جبران ناپذيري در عرصه هاي علمي، پژوهشي و تاريخي كشور مي شود، طبق قانون الزامي است. پس هر گونه اقدامي در جهت جابجائي و امحاي اسناد، پرونده ها، دفاتر، اوراق و اسناد الكترونيكي، مي بايد با هماهنگي آن سازمان صورت گيرد و در صورت عدم رعايت مفاد قانون تاسيس سازمان اسناد ملي و آيين نامه ها و دستورالعمل هاي آن، موضوع مي تواند از سوي آن سازمان كه متولي قانوني اسناد كشور است، جهت رسيدگي به مراجع قضائي ارجاع داده شود.


 

نوشته شده توسط داود اميني سه شنبه 30 بهمن1386 موضوع : ارزشيابي اسناد | لینک ثابت


بحث نظارت آرشیو ملی بر عملکرد واحدهای اسناد دستگاه های دولتی

      درباره موضوع نظارت مستقيم آرشيو ملي بر عملكرد واحدهاي اسناد دستگاههاي دولتي، نظر آرشیویست های محترم را به بندهای الف و ب ماده پنجم قانون تاسيس سازمان اسناد ملي ايران ( مصوب 17/2/1369ش) در خصوص وظايف شوراي اسناد سازمان سابق اسناد ملي، مبني ير تشخيص اوراق زائد قابل امحا و انتقال اسناد با ارزش به آرشيو ملي جلب مي كنم:

      الف- تشخيص اوراق زائد قابل امحا و تصويب فهرست مشروح آنها كه قبلا از طرف سازمان اسناد ملي و وزارتخانه يا موسسه دولتي ذي ريط طيق مقررات اين قانون تهيه و تنظيم شده باشد.

       ب- تصويب آيين نامه هاي مربوط به نحوه بررسي و نقل و انتقال در پرونده هاي راكد و اسناد ملي .

       حال در شرايطي كه قانون، سازمان اسناد و كتابخانه ملي را تنها متولي امر تشخيص اوراق امحايي و نيز تصويب آيين نامه هاي اسناد انتقالي به آرشيو ملي دانسته است، مصوبات اين شورا و اجراي آيين نامه هاي مصوب آن نياز به بازوي اجرايي براي عملي شدن در دستگاههاي دولتي و وابسته به دولت دارد و اگر اجرانشد، چه دستگاهي به جز سازمان قانوني متولي آن، مسئول نظارت و پيگيري اجراي مصوبات اين شورا است و اگر چنين نظارتي را بر حسب تعاريف و تفاسير حقوقي از قانون سازمان منتفي بدانيم‘ پس تصويبات شورايي كه بازوي نظارت و اجرا ندارد تا چه حد قابل اجراست و با وجود معضلاتي كه بعضا در دستگاه هاي دولتي و وابسته به دولت وجود دارد چرا پس از گذ شت چند دهه از تاسيس سازمان اسناد ملي سابق، هنوز موضوع چگونگی نظارت آرشیو ملی برعملکرد واحدهای اسناد ادارات دولتی  حل نشده است؟ و واقعا اگر اين سازمان را مسئول نظارت بر مصوبات شورا نشناسيم ،پس چه كسي بايد چنين مسئوليتي را پذيرا باشد؟ در نتيجه بلا تكليفي‘ چه بر سر ميراث ملي مي آيد؟ اين نكته قابل ذكر است كه بخش عمده اي از اين نظارت مستقيم با ارتباط و حضور مستمر كارشناسان ارزشيابي اسناد و نمايندگان آرشيو ملي در دستگاههاي دولتي محقق گشته است.

       موضوع ديگر اينكه آيا حقيقتا سازماني كه طبق قانون تنها متولي صدور مجوز امحا و يا انتقال اسناد دستگاه ها است و شوراي آن مصوباتي دارد، نمي تواند در صورت مشاهده و اثبات تخلف در امر امحاي غير قانوني و خودسرانه ي اسناد در دستگاههاي دولتي و وابسته به دولت ، در محاكم قضايي كشور طرح دعوي كند؟ گرچه موردهايي در گذشته از طرح دعواي حقوقي در محاكم قضايي از تخلفات دستگاه ها از سوي آرشيو ملي وجود دارد. درباره  توانايي پيگيري قضايي موضوع تخلفات واحدهای امور اسناد دستگاه ها از سوي آرشيو ملي‘ در آینده مستنداتي ارائه خواهد شد.


 

نوشته شده توسط داود اميني شنبه 20 بهمن1386 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


علل خودخودداری دستگاه ها از تحویل اسناد به آرشیو ملی

1-     بي اطلاعي از قوانين و مقررات سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران؛

2-      عدم آموزشهاي كافي براي مسئولين و كاركنان ادارات اسناد  دستگاهها؛

3-     نگهداري اسناد به قصد ايجاد آرشيو هاي مستقل ( بر خلاف قانون)؛

4-     سهل انگاري در انجام وظايف قانوني؛

5-     سوء استفاده هاي غير قانوني و امحاي اسناد خاص، بدون داشتن مجوز امحاء؛

6-     فاقد بودن آرشيو ملي از بازوي اجرايي توانمند؛

7-     عدم تعهد و وجدان كاري نسبت به اجراي قانون؛

8-     عدم اقتدار آرشيو ملي در اجراي مصوبات شوراي اسناد ملي؛

9-     نگهداري اسناد محرمانه و طبقه بندي شده تا زمان نا مشخص و...


 

نوشته شده توسط داود اميني شنبه 20 بهمن1386 موضوع : پرسش و پاسخ حرفه‌اي | لینک ثابت


پاسخ خانم پاكدامن

سرکار خانم پاکدامن نسبت به مطلب "هدف آرشیو ملی" که چند پست پایین تر آورده شده است سوالاتی کرده اند که بنا به اهمیت موضوع در پست جداگانه‌ای سوالهای ایشان و پاسخ آن اعلام می گردد:

 

نظر ايشان :   ---------------------------------------------------------------------------------

هدف آرشيو ملي - 2 نظر


نویسنده: مریم پاکدامن
سه شنبه 16 بهمن1386 ساعت: 23:49
جناب آقای امینی همان طور که شما نیز بر این مهم تاکید ورزیدید .اسناد هر سازمان خصوصا اسناد مهم آرشیو آن به مثابه شناسنامه سازمان به شمار میروند .
از سوی دیگر در چند پست قبل نیز توسط همکار گرامی جناب آقای کشاورز ذکر شد که در صورتی که سازمانی بدون هماهنگی شورای اسناد ملی دست به امحای اسناد خود بزند محکوم میشود ...

1. ضمانت اجرایی این حکم چگونه تامین میشود.؟
2. آیا تا به حال نمونه ای از حذف اسناد در سازمان ها رویت شده است؟
3. آیا در موردی با این سازمان ها برخورد شده است ؟
4. سرنوشت اسناد جمعیت هلال احمر بعد از85 سال سابقه چه شد ؟
5. شورای اسناد ملی با این حرکت جمعیت هلال احمر در امحا بدون مجوز اسناد خود چگونه بر خورد کرد؟

بهشتی باشید

 

پاسخ : ----------------------------------------------------

       سركار خانم پاكدامن ضمن تشكر از توجه جناب عالي، چنانكه مي دانيد وظيفه نظارت، ارزشيابي، تعيين تكليف و امحا يا انتقال اسناد و پرونده هاي دستگاه هاي دولتي و وابسته به دولت طبق قانون به سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران واگذار شده است. از اين روي همان طور كه آرشيو ملي در كشورها به دليل داشتن وظيفه اجرايي در حفظ و حراست از اسناد ارزشمند دولتي از لحاظ تشكيلاتي جايگاه بالايي در كشورها دارند تا بتوانند از جايگاهي قوي، نظارت كامل بر عملكرد واحدهاي امور اسنادي دستگاه هاي دولتي داشته باشند؛ چنانكه در برخي كشورها زير نظر مستقيم رييس جمهور قرار دارند و حتي رييس آرشيو ملي براي ضمانت اجرايي تصميمات آرشيوي در هيات دولت شركت ميكند. بنابر اين آرشيو ملي كشورمان نيز چنين جايگاهي را مي طلبد. چرا كه رابطه مستقيمي وجود دارد، هر چه آرشيو ملي قويتر باشد، در نتيجه تخلفات كمتري  در بخش امور اسناد ادارات صورت مي گيرد و اگر ارشيو ملي ضعيف باشد، اقدامات خودسرانه در راستاي امحاي اسناد نيز افزايش مي يابد و اين خطري است كه آرشيو ملي و هويت ملي ما را تهديد ميكند.

      در مورد تخلفات صورت گرفته در ادارات  نيز در صورت گزارش موضوع تخلف به مراجع ذي صلاح، آن مراجع قانوني تصميم گيري ميتوانند طبق قانون به موضوع تخلفات رسيدگي نمايند ضمن آنكه سازمان متولي اين امر در صورت داشتن اقتدار كافي در ضمانت اجرايي و بازرسي و نظارت، مي تواند به چنين امري مبادرت كند وگرنه خير.


 

نوشته شده توسط داود اميني پنجشنبه 18 بهمن1386 موضوع : نظرها، پيشنهادها | لینک ثابت


هدف آرشيو ملي

      اصطلاح آرشيو ملي، هم به اسناد واجد ارزش دائمي گفته مي‌شود و هم به محل نگهداري آنها. آرشيو، هر نوع سند و مدركي است كه در سازمانهاي عمومي يا خصوصي در اجراي وظايف قانوني آنها پديد مي‌آيد، نظير نوشته‌ها، اوراق، كتابها، عكسها و فيلم‌ها كه از لحاظ اداري، مالي، حقوقي، قضائي، علمي، تاريخي و نظامي، ارزش نگهداري دائمي داشته باشد.

هدف نهائي آرشيو ملي، تصرف، نگهداري و در دسترس گذاشتن اسناد با ارزش دائمي مي‌باشد چه اين گونه اسناد در گذشته تهيه شده باشد و چه در حال و چه در آينده.

اسناد مهم آرشيوي موجود در سازمانهاي دولتي، عبارتند از:

1- اسناد و مدارك پيدايش سازمان؛

2- تحولات؛

3- هدفها و برنامه‌ها؛

4- راهبردها و خط مشي‌ها؛

5- تشكيلات، وظايف، فعاليتهاي عمده و قراردادها و پيمان‌نامه ها و بسياري ديگر از اسناد مهم تخصصي كه مي‌تواند در هر زمان مورد استفادة كارگزاران دولت و محققان قرار گيرد. لذا آرشيو، در واقع هم حافظ حقوق و منافع دولت است و هم حافظ منافع مردم. هر چقدر دستگاه دولت وسيع‌تر باشد، حجم سوابق بيش‌تر و بايگاني راكد بزرگ‌تر و متراكم‌تر خواهد بود.

 

كدامين سوابق آرشيوي مي‌باشد؟

براي اينكه آرشيو به هدف خود موفق شود كه عبارت از جمع‌آوري، نگهداري و در دسترس گذاشتن اسناد با ارزش است، مي‌بايد عهده‌دار وظايف گوناگوني گردد كه قسمتي از آن را مي‌بايد قوة مقننه و قوة مجريه به آن ياري رساند و در اين فرايند، از مرحلة بررسي و ارزشيابي مدارك و پرونده‌ها آغاز مي‌شود و تا مرحلة استفاده از آنها خاتمه مي‌يابد.

به طور  كلي وقتي سوابق راكد به صورت آرشيوي در مي‌آيند كه از لحاظ تحقيقي (استنادي و اطلاعاتي)، به طور عام واجد ارزش نگهداري دائمي باشند.


 

نوشته شده توسط داود اميني سه شنبه 16 بهمن1386 موضوع : | لینک ثابت


فناوری کاغذ

فناوری کاغذ

اصولاً در فناوری کاغذ چند دورة مختلف مهم است. نخست کشف کلر که در سال 1720م. صورت گرفت. این کشف، موجب دگرگونیهای زیادی در صنعت کاغذسازی گردید؛ چون به کمک کلر رنگهای اولیه را از خمیر آن می‌توانیم بگیریم. خصوصاً اینکه در قدیم الیاف پارچه به عنوان مادة اولیه علاوه بر چوپ وارد بازار گردید و به این ترتیب، مسئلة تولید انبوه در صنعت کاغذسازی هم مطرح شد. مرحلة بعدی، استفاده از مواد جدید برای آهار زدن کاغذ است که از اوایل قرن نوزدهم این کار شروع شد و توسعه یافت. یکی دیگر از مراحل مهم در کاغذسازی، اختراع ماشین است که موسوم به ماشین فورد درینه است که از این ماشین برای کنار هم گذاشتن الیاف و ساخت کاغذ استفاده می‌شد. مرحلة دیگر - که به کمک آن توانستند خلل و فرج موجود در کاغذهای تولیدی را پر کنند - استفاده از سولفات سدیم و باریم بود. درست است که از نظر ساختن تعداد زیادتر مرحلة مهمی است، اما کیفیت سیر نزولی کاغذ از آنجا آغاز شد.

مرحلة آخر، پیدایش روشهای نوین در اواخر قرن نوزدهم برای ساختن کاغذ است، مثل روش سولفید که در آن از سلولز چوب استفاده کرده‌اند. این مسئله باعث تولید انبوه کاغذ شد، ولی آنچه از نظر تاریخی اهمیت دارد و خصوصاً در حفاظت و مرمت کاغذ مطرح می‌باشد، این است که با رسیدن به مرحلة تولید انبوه کاغذ و استفاده از روشهای شیمیائی، کیفیت این ماده پائین می‌آید و مقاومت آن در برابر عوامل محیطی کم می‌شود. مثلاً کاغذ روزنامه - که از نامرغوب‌ترین نوع آنهاست - مقاومت کمی در مقابل عوامل محیطی خصوصاً نور دارد.


 

نوشته شده توسط داود اميني سه شنبه 9 بهمن1386 موضوع : نگهداري و مرمت اسناد | لینک ثابت


مقایسه مراجعه کنندگان به مراکز آرشیوی‘ کتابخانه ها و موزه ها در کشور کانادا

توزيع نوع مراجعه کنندگان در زمينة استفاده از آرشيو و ساير مؤسسات تحقيقاتي كشور کانادا

 

مصرف كنندگان و مراجعه كنندگان

مراكز آرشيوي

كتابخانه‌ها

موزه‌ها

تاريخدانان

91%

62%

67%

دانشجويان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي

91%

78%

82%

استادان دانشگاهها

85%

38%

40%

نسب شناسان

85%

62%

56%

نويسندگان و مؤلفان

76%

59%

50%

روزنامه نگاران و صنعت روزنامه نگاري

75%

56%

50%

محققان ميراث فرهنگي يا انجمن مجامع تاريخي

73%

-

-

معلمان

70%

82%

47%

دانش آموزان دبيرستانها

61%

77%

44%

جامعة موزه داران

61%

-

-

صنعت فيلم، صدا و سيما و رسانه‌هاي همگاني

-

-

-

محققان دولتي

53%

28%

27%

دانشمندان علوم اجتماعي

5/52%

44%

5/15%

دست‌اندركاران صنعت چاپ كتاب

45%

-

-

جامعة حقوقدانان و وكلا

41%

36%

12%

گروههاي نژادي

38%

-

-

سياستمداران

29%

-

-

مهندسان

27%

22%

14%

كارتوگرافها

23%

-

-

دانشمندان

5/20%

25%

12%

 

در اين تحقيق، تعداد مؤسساتي كه مورد بررسي قرار گرفته است، شامل 122 مركز آرشيوي، 95 كتابخانه‌ و 92 موزه مي‌باشد.(به نقل از روزنامة كيهان) 


 

نوشته شده توسط داود اميني سه شنبه 2 بهمن1386 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


تفاوت موزه‌ها و كتابخانه‌ها با آرشيو

1- كار موزه‌ و كتابخانه، بيش‌تر جنبة جمع‌آوري دارد (به طور تصادفي)؛ حال آنكه آرشيو اسناد را جمع‌آوري نمي‌كند، بلكه آنها را تحت شرايط خاصي (قانوني) دريافت مي‌دارد. فرق عمده، در اين است كه كارشناس اسناد، تلاش دارد كه دريابد اسناد در كجا و به دست چه كساني و يا چه سازماني و در تحت چه شرايطي (زمان و مكان و موقعيت سياسي، جغرافيائي و اجتماعي) تهيه شده و از چه طريقي به آرشيو انتقال يافته است.

كتابدار و موزه‌دار، مي‌توانند اشيا و كتب  مورد نياز و علاقة خود را از هر جا و از هركس، صرف‌نظر از شرايط خاص خاستگاه آن خريداري يا فراهم كند.

2- اسناد آرشيو، در اجراي وظايف قانوني و عرف و جريانات مستمر و منظم تنظيم مي‌شوند و برخلاف اشيا و كتب موزه‌ها و كتابخانه‌ها، با يكديگر پيوند دارند و نمي‌توان آنها را جداگانه مورد مطالعه و استفاده قرار داد. در واقع اصل كار آرشيو و خاصيت اصلي اسناد آرشيوي، پيوستگي سازمند آنها به يكديگر مي‌باشد، زيرا اساس كار كارشناسان اسناد و محققان، مطالعه و بررسي شرايط خاص پيدايش اسناد مي‌باشد و كار آرشيو، در نهايت تسهيل اين گونه پژوهش‌هاست.

3- از لحاظ ارزش اكتساب و نگهداري و طبقه‌بندي و طرز فكر و تلقي و ارزشيابي نيز تفاوتهائي وجود دارد. كتابدار، كتابها و مجلات و نشريات را انتخاب مي‌كند (برحسب نوع كتابخانه) و از طريق معامله يا مبادله و يا هديه‌گيري،  آنها را به دست مي‌آورد؛ در حالي‌ كه كارشناس اسناد، سوابق را دقيقاً ارزشيابي مي‌كند (نه ارزيابي) تا در صورت دارا بودن ارزش نگهداري دائم، آنها را از مجراي انتقال و يا امانت (از مجرای قانون و مقررات) تحصيل مي‌كند. كتابدار با روشهاي ثابت طبقه‌بندي (موضوعي و اسمي)، كتابها را مرتب مي‌كند؛ در حالي كه كارشناس سند، با توجه به فعاليتها و وظايف سازمانها، اسناد را گروه‌بندي مي‌كند.

4- كتابدارها كتابها را فهرستوار در كارتهاي اندكس (نمايه) يا كاتالوگ (فهرستگان) وارد مي‌كنند؛ در حالي كه كارشناسان سند، اسناد را در راهنماها و فهرستهاي مشروح و نمايه‌ها و برگه‌هاي توضيحي، تشريح و توصيف مي‌كنند.

 

به نقل از استاد سروش مشیر سلیمی


 

نوشته شده توسط داود اميني شنبه 15 دی1386 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


آرشيو و كتابخانه

 كتاب، منبعث از آرشيو است در زمينه‌هاي تاريخي، اقتصادي، علوم انساني، اجتماعي و غيره. مدارك، مستقيماً با كوششهاي اداري دولت و تشكيلات مرتبط جمع آوري مي‌شوند. اهميت بيش‌تر مدارك، متكي است به سازمانهاي مولد آنها و همچنين ارتباط سازمانها با يكديگر از ديد قلمرو و وظايف و فعاليتها. بايد گفت كه در آرشيو، وظايف فرهنگي به اندازة كتابخانه مهم نيست و بيش‌تر جنبة تاريخي و اجتماعي دارد؛ ولي كتابخانه بيش‌تر ارزش فرهنگي دارد.

موضوعات و عناوين كتابها را، محققان و مؤلفان گردآوري مي‌كنند. در كتابخانه، كتب از موضوعات اصلي به فرعي طبقه‌بندي مي‌شوند (در زمينة ارتباط موضوعات با يكديگر). موضوعات كتابها، علاوه بر  ارزش فرهنگي و پاره‌اي از موارد، مجزا بودن بحث يا موضوع كتاب، انتخاب سوژه براساس طرز فكر مؤلف يا مترجم و ناشر است كه انتخاب و تهيه مي‌شود؛ ولي در آرشيو، پس از گردآوري مدارك پراكنده از سازمانها، ارتباط آنها از نظر تاريخي  و غيره مشخص مي‌شود و به صورت يك مجموعه در مي‌آيد.

در كتابخانه، از آغاز كار معلوم است كه چه كتابي را بايد تهيه كرد يا چه كتابي را در دسترس افراد قرار داد و حاصل برخي از فصول كتابها، نتيجة كار برخي از آرشيوها مي‌باشد.

به طور كلي، موضوعات چاپي در قلمرو فعاليت كتابخانه است. ناگفته نماند كه در برخي موارد، مطالب چاپ شده، مربوط به آرشيو است. شرح حال شخصيتها، دستنوشته‌ها، فرمانها و نامه‌ها، از جملة مسائل آرشيو تلقي مي‌شود. روزنامه‌ها نيز جزو آرشيو هستند و در كتابخانه‌ها هم استفاده مي‌شوند. فيلمهاي جنگ، فيلمهاي ارتش و آنچه مربوط به تقويت كشور مي‌باشد، جزو آرشيو است، چون تاريخ كشور مواد و مصالح است. فيلم‌هاي مجالس و ديدارهاي بين‌المللي، مدارك آرشيو هستند.

 

*****************************

به نقل از استاد ابراهیم شاکری


 

نوشته شده توسط داود اميني پنجشنبه 6 دی1386 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت


درباره ايفلا و فدراسيون بين‌المللي اطلاعات و آمار

سازمان جهاني ايفلا

بعد از جنگ جهاني دوم، در  جهان سازمان‌هائي به منظور سازماندهي ابعاد اجتماعي – فرهنگي - اقتصادي و بخصوص نظامي، به وجود آمد. مثل كومكن كه در واقع كشورهاي پيروز جهت رقابت و جلوگيري  از فعاليتهاي منفي  كشورهاي ديگر، ايجاد مي‌كردند.

 

فدراسيون بين‌المللي اطلاعات و آمار

در‌ سي‌ام سپتامبر 1927م.، چهارده كشور اروپائي فدراسيون بين ‌المللي اطلاعات و آمار تشكيل دادند. 82 كشور جهان از پنج قاره و كشورهاي جهان سوم و در حال توسعه هم به اين فدراسيون پيوستند و به صورت يك مجمع بين‌المللي درآمد.

هدف:

اين فدراسيون، به منظور تفاهم بين‌المللي، همكاري و مباحثه و تحقيقات علمي به وجود آمد.

وظايف:

1- اجراي اطلاعات و هماهنگي  مطالعات در زمينه‌هاي خاص تكنولوژي[1] در جهان؛

2- گردآوري اطلاعات از طرق مختلف؛

3- سازماندهي بين كشورها كه معمولاً هر تشيكلاتي نياز به سازماندهي و مديريت در برنامه‌ريزي دارد؛

4- همكاري با مجامع بين‌المللي، شامل يونسكو، سازمان استاندارد جهاني و غيره.


به نقل از استاد ابراهیم شاکری-۱۳۷۲


[1] در فرهنگستان زبان و ادب فارسي، واژة «فناوري» به جاي «تكنولوژي» به تصويب رسيده است. (ويراستار-علی سوری)


 

نوشته شده توسط داود اميني سه شنبه 4 دی1386 موضوع : عمومی | لینک ثابت


تشكيل شوراي جهاني آرشيو

باتوجه به تحقيقات انجام شده و به منظور حفظ و حراست آثار و فرهنگ بشري، نخستين بار در سال 1948م. مقارن  با1327ش.، به ابتكار و دعوت سازمان علمي و فرهنگي ملل متحد (يونسكو)، گروهي از كساني كه در قسمتهاي مختلف جهان در زمينة آرشيو و اسناد ملي كار مي‌كردند، به پاريس دعوت شدند تا دربارة تأسيس سازماني بين‌المللي براي حفظ و نگهداري اسناد تاريخي مذاكره كنند، كه سرانجام اساسنامة موقت «شوراي جهاني آرشيو» را تهيه كردند و در پي آن، چهار سال بعد نخستين همايش بين‌المللي آن، در فرانسه تشكيل و مورد استفادة بسياري از كشورها قرار گرفت.

سازمان جهاني آرشيو، همه ساله حداقل يك بار با شركت مديران و آرشيويستها، به منظور تبادل نظر و ايجاد تسهيلات در زمينه‌هاي اسناد و مدارك، اجلاس همگاني دارد. اعضاي سازمان جهاني آرشيو، در حال حاضر بيش از 130 كشور مي‌باشد كه در شوراي جهاني آرشيو عضويت دارند و بتدريج برخي از ديگر كشورها از جمله كشورهايي كه بتازگي استقلال يافته‌اند، به عضويت شورا در خواهند  آمد. مجمع عمومي شورا هر 4 سال يك‌بار برقرار مي‌گردد. همان طور كه گفته شد، اين شورا وابسته به يونسكو مي‌باشد و با ساير سازمانها از قبيل شوراي اقتصاد، سازمان ملل و فدراسيون اتحاديه‌هاي جهاني، كتابخانه‌ها و فدراسيون اطلاعات و اسناد، شوراي جهاني علوم و نيز با ديگر سازمانهاي جهاني همكاري دارد.


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط داود اميني دوشنبه 3 دی1386 موضوع : مراكز آرشيوي | لینک ثابت