وبلاگ گروهی آرشیویستهای ایران

جشنواره ملي خاطره ها

امسال همه در مورد سي امين سالگرد انقلاب اسلامي صحبت مي كنند. در مورد دستاورد ها و نتايج آن و تحليل و بررسي عملكرد آن. خيلي وقت ها براي اينكه بخواهيم در مورد يك چنين واقعه اي صحبت كنيم و آن ر امورد نقد و بررسي قرار بدهيم به سئوالاتي برخورد مي كنيم و به اطلاعاتي نياز پيدا مي كنيم كه مستند باشند. اين سئوالات گاهي خيلي ساده و كم اهميت به نظر مي رسند اما براي افرادي كه پژوهش مي كنند، خيلي مهم هستند و منبع دست اول محسوب مي شوند. يكي از ابزارهايي كه به كمك پژوهشگران مي آيد تا آنها را در بررسي و تحقيق شان كمك كند، تاريخ شفاهي است. تاريخ شفاهي به دليل اينكه مي تواند اطلاعاتي را جمع آوري كند كه در جايي ثبت نشده ، اهميت بسياري دارد.

امسال به خواست خدا جشنواره ملي خاطره ها  در همين جهت برگزار مي شود. اگر چه كه تاريخ شفاهي در گفتگويي دو طرفه و يا در قالب يك مصاحبه شكل مي گيرد اما از آنجا كه امكان مصاحبه با بسياري از افراد وجود ندارد، سئوالاتي طرح و در فراخوان جشنواره اعلام شده كه مي تواند تا حدي وقايع را در ذهن تداعي كند و شايد تا حدي به جاي مصاحبه گر نقش بازي كند.

از شما دوستان گرامي درخواست مي كنم كه براي جمع آوري اطلاعات مربوط به اين واقعه تاريخي ، با جشنواره خاطره ها  ساده و راحت برخورد كنيد و چنانچه اطلاعاتي در خاطرتان هست ، آن ر ابراي دبيرخانه بفرستيد.

 فراخوان را جناب آقای کشاورز در وبلاگ گذاشته اند.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 5 آذر1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

صداي ماندگار ويژه يزرگداشت علامه طياطبائي:

خاطرات اساتيد و بزرگان علم و فلسفه را در مورد مرحوم استاد علامه طباطبائي در اينجا بشنويد و بخوانيد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس یکشنبه 26 آبان1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

همايش تاريخ شفاهي در تاريخ 14 و 15 اسفند ماه 1387 در مشهد برگزار مي شود.سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي با همياري گروه تاريخ دانشگاه مشهد، گروه تاريخ دانشگاه اصفهان ، دفتر ادبيات انقلاب اسلامي حوزه هنري، مركز اسناد انقلاب اسلامي و سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران همايش تاريخ شفاهي را با عنوان  روش شناسي و موضوع يابي مطالعات شهري در تاريخ شفاهي برگزار خواهد كرد. هدف از برپايي اين نشست بازشناخت موضوعات و روش هاي شناخت كاربردي تاريخ شفاهي درباره نهادها و مؤسسات، جمعيت ها و طبقات، جريان هاي انديشه اي، سياسي و اجتماعي ، آداب و رسوم ، اقتصاد و معيشت شهري/ مدني است.عناوين کلي نشست عبارتند از :

1. رويكرد مطالعات شهري به تاريخ شفاهي
2. موضوع شناسي مطالعات شهري در تاريخ شفاهي
3. ويژگي هاي شناختي تاريخ شفاهي در شهرهاي زيارتي
4. پيشينه شناسي و روند تكوين جمعيت ها، انجمن ها، احزاب و گروه ها
5. سير و سرگذشت مؤسسات و نهادهاي اقتصادي و پولي
6. اصناف و حرف سنتي
7. باز شناخت نهادها و مكان هاي فرهنگي زيارتي، بقاع متبركه
8. بافت محلات قديمي و جابجايي هاي رخداده در بافت شهري طي دهه هاي گذشته
9. پيامد و وقايع رخداده مهاجرت روستائيان به شهر  

از كليه انديشمندان و علاقمندان دعوت مي شود تا خلاصه مقالات خود را حداكثر تا 30 آبان و اصل مقاله را تا 30 دي ماه ارسال نمايند.

 تلفن:  2232511-0511   تلفن و دورنگار: 2221149-0511 سايت: www.aqlibrary.org/oral history.org

مشهد-حرم مطهر ضلع شرقي بست طبرسي – ساختمان بنياد پژوهشهاي اسلامي- مديريت امور اسناد و مطبوعات – دبيرخانه همايش تاريخ شفاهي ارسال نمايند.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 14 آبان1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

اخيراً مطلبي در يكي از سايت هاي اينترتي به نام yespakistan  منتشر شده كه از ديدگاه عمومي سازي تاريخ شفاهي مهم و جالب است. اين سايت به بنيادي به نام بنياد توسعه انساني تعلق دارد كه براي ارتقاي شرايط مردم پاكستان فعاليت مي نمايد. يكي از فعاليت هاي اين سايت اين است كه مردم پاكستان را تشويق مي كند كه خاطرات خودشان از جريان اسقلال پاكستان و جنبش قائد اعظم (محمد علي جناح) در سال 1947 را ضبط كنند.

مطلب آن به اين گونه شروع شده كه "كساني كه در سال 1947 ده ساله بودند، از بين رفته و داستان زندگي آنها نيز از بين رفته است. در حال حاضر 6 ميليون نفر پاكستاني هستند كه در زمان تأسيس پاكستان هشت ساله بودند و مي توانند مشاهدات و تجربيات خودشان از اين واقعه مهم را بازگو نمايند."

در اين سايت به مردم توصيه شده كه خاطرات خود در مورد جنبش استقلال پاكستان را ضبط نمايند و يا اگر افرادي را مي شناسند كه چنين اطلاعاتي دارند، با آنان مصاحبه نمايند. در مورد نحوه شناسايي افراد، توصيه نموده است  كه آنها را  از طريق دوستان و فاميل و همسايه ها و نيز در مساجد و مراسم عروسي و يا از طريق روزنامه هاي محلي و راديو شناسايي نمايند و يا مي توانند يادداشتي در كتابفروشي ها و يا كمپ ها گذاشته و از اين طريق با آنها آشنا شوند.

.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 23 مهر1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

به مناسبت 17 مهر روز جهاني كودك خاطراتي از تشكيل شوراي كتاب كودك را در  اینجا بخوانيد و بشنويد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 16 مهر1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

با صداي ماندگار خاطراتي از واقعه كودتاي 28 مرداد را در اينجا بخوانيد و بشنويد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 29 مرداد1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

آرشيو ملي جمهوري دومينيك اخيراً دپارتمان جديدي به نام مجموعه هاي خاص داير نموده است كه به منابع صوتي و تصويري، عكس ها، نقشه ها و مجموعه هاي تاريخ شفاهي اختصاص دارد. اين نخستين بار است كه آرشيو ملي اين كشور دست اندركار نگهداري مجموعه تاريخ شفاهي شده است. اين تصميم آرشيو ملي به دليل عمومي شدن تاريخ شفاهي در دومينيك و رواج استفاده دانشگاهها از تاريخ شفاهي صورت گرفته است.

در بخش تاريخ شفاهي متخصصين علوم اجتماعي شامل انسانشناسان، مورخين و جامعه شناسان به استخدام درآمده اند و تلاش مي نمايند كه وقايع تاريخي را از طريق انجام پروژه هاي تاريخ شفاهي بازسازي نمايند؛ مخصوصاً تلاش مي نمايند كه انقلاب 1965 در آن كشور را كه متعاقب كودتاي 25 سپتامبر 1963 رخ داد تحت پوشش قرار دهند. اين بخش تاكنون با 200 تن از شاهدان اين رخداد مصاحبه كرده است.

شيوه كار آنها به اين ترتيب بوده است كه با توجه به اينكه تظاهرات ملي در پايتخت و در مقياس كوچكتري در شهرهاي اطراف متمركز شده بود، متخصصين تاريخ شفاهي به نقاط مختلف سفر كرده و شواهد شاهدين و ناظرين واقعه را ضبط كردند. همچنين اين آرشيو براي تجديد حيات سنن آرشوي دومينيكن(شامل زندگينامه شخصيت هاي محوري) ، رسوم و سنن شفاهي، مستند سازي كاراكترهاي هويتي و سيستم هاي اعتقادي گروههاي مختلف مردم نيز فعاليت مي نمايد.

پروژه هاي ديگر اين بخش شامل جمع آوري اطلاعات در باره تلاش هاي مردم براي آزادي و مقاومت در برابر حمله امريكا و ديكتاتوري تروجيلو است. آنها با پناهندگان اسپانيايي زبان كار مي كنند و به توسعه آرشيو ملي كمك مي كنند. برنامه هاي آنها متمركز بر مصاحبه با مردم مسن و زنان و آن دسته از افرادي است كه حرفهاي شنيده نشده اي دارند.

منبع خبر: سايت انجمن بين المللي تاريخ شفاهي

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس شنبه 26 مرداد1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

پانزدهمين كنفرانس دوسالانه انجمن بين المللي تاريخ شفاهي با مشاركت دانشگاه گوادالاجارا و انجمن تاريخ شفاهي مكزيك از 23 الي 26 سپتامبر 2008برابر با 3 الي 6 مهر ماه سال جاري در مكزيكو با شعار تاريخ شفاهي - گفتگويي با عصر ما برگزار مي گردد.

اين دوسالانه داراي بخش هاي كنفرانس، پانل موضوعي، بخش ويژه و كارگاه آموزشي خواهد بود.موضوعات اصلي مقالات عبارت خواهند بود از: نقش تاريخ شفاهي براي درك تاريخ قرن بيستم؛

زمان در خاطره شامل آنچه كه به خاطر مانده و آنچه كه از ياد رفته؛

اكولوژي و مخاطرات آن؛

خاطره و سياست شامل تجربياتي از مشاركت هاي سياسي، فعاليت در NGO  ها، فعاليت در گروه هاي سياسي ؛

نسل ها و خانواده؛

مهاجرت شامل مهاجرت هاي  بين المللي و محلي ؛

سنن مذهبي؛ سنن شفاهي؛

 نظريه و روش در تاريخ شفاهي؛

 خاطرات جنگ و جنگندگان؛

تدريس تاريخ شفاهي؛

جمع آوري و نگهداري خاطره شامل خاطره به عنوان يك منبع براي تحقيقات اجتماعي، مطالعه چند جانبه مصاحبه، انتشار مصاحبه هاي تاريخ شفاهي، آرشيو هاي صوتي، رسانه هاي صوتي و تصويري؛

 موزه ها و تاريخ شفاهي؛

جريان هاي اخلاقي و قانوني در تاريخ شفاهي  و برخي موضوعات ديگر.

پيش از برگزاري كنفرانس چند كلاس و كارگاه آموزشي توسط متخصصين و دانشگاهيان شناخته شده برگزار خواهد شد. بخش ويژه نيز براي آشنايي شركت كنندگان با يكديگر و پايه ريزي ارتباطات و تبادل افكار و ايده ها برنامه ريزي شده است.

سايت انجمن بين المللي تاريخ شفاهي به آدرس http://www.ioha.fgv.br/ioha/english/index.html اطلاعات بيشتري در اين مورد ارائه كرده است.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس شنبه 19 مرداد1387 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

تاريخ شفاهي در ايران مولود انقلاب اسلامي ايران است. آنچه كه براي دستيابي به واقعيت هاي تاريخي مورد نياز است، عبارت است از كتب تأليف شده در دوره مورد نظر تاريخ، اسناد و مدارك مربوط به همان دوره، مطبوعات منتشر شده در همان رزوگار و منابعي از اين دست.

در مورد تاريخ دوران پهلوي، فقر منابع اطلاعاتي بخصوص در نوع دست نوشته ها و خودنبشت ها يكي از مشكلات پژوهش در مورد اين دوره است چرا كه:

1-     به دليل استبداد حاكم، نوشته هاي اندكي به عنوان منابع دست اول تاريخي از اين دوران برجاي مانده است. وجود فضاي ترس و هراس از دستگاه امنيتي و استبداد حاكم پس از كودتاي 28 مرداد مانع از توليد منابعي چون اتوبيوگرافي ها و خاطرات خودنبشت شد. همچنين در لفافه قرار گرفتن و سمبليك شدن نوشته هاي نخبگان جامعه، پژوهشگران اين دوره تاريخي را با مشكلاتي روبرو نموده است. به قول احمد احمدي، از تركيب 885 نفري رجال سياسي دوران پهلوي، تنها دو كتاب خاطرات عبدالحسين مسعود انصاري در سال 1352 و خاطرات مشفق كاظمي در سال 1352 در پيش از انقلاب منتشر شد و كتابهاي خاطرات دكتر محمد مصدق و نصرالله انتظام و احمد متين دفتري و حسن تقي زاده و قاسم غني پس از انقلاب به چاپ رسيدند.[1] همچنين است در مورد وابستگان و فعالان احزاب سياسي.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس چهارشنبه 15 اسفند1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

چهارمين نشست تخصصي تاريخ شفاهي كه توسط مركز محترم مطالعات و تحقيقات ادب و پايداري برگزار شد، قدم مثبت ديگري در جهت شناخت و توسعه تاريخ شفاهي بود. بررسي مقالات اين نشست گوياي آن است كه طيف علاقمندان به تاريخ شفاهي از مجموعه سازمانهاي كارگزار آن فراتر رفته و به حيطه افرادي در كادر هيأت علمي دانشگاهها و علاقمندان آزاد كشده شده است.

مديريت خوب اين نشست و تفكر حاكم بر آن موجب شد كه فضاي مناسبي براي ارائه اطلاعات و نيز شناخت متقابل و مبادله افكار پديد آيد.

برنامه ها بسيار منظم برگزار گرديد، نيازمندي ها پيش بيني شده و تداركات و بسته هاي آموزشي خوب و بسيار مناسب بود. اگرچه كه عبارت همايش، نشست تخصصي، و يا كارگاه آموزشي به طور همزمان در مورد آن به كار گرفته شد و گويا اهداف برگزاري هر يك ازآنها را تا حدودي در خود داشت، اما به هر حال اتفاق مباركي بود كه افتاد و اين اتفاق گوياي زمينه هاي بالقوه نهاني است كه در صورت وجود عوامل مساعد، بارور مي شوند و خود را به عرصه مي رسانند.

اي كاش در يك نشست  تخصصي آسيب شناسي تاريخ شفاهي در ايران مورد بررسي قرار گيرد و سازمانهاي كارگزار نسبت به آن به طور جدي برخورد نمايند.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس شنبه 11 اسفند1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

حوزه هنري با همراهي گروه تاريخ دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه اصفهان برگزار مي نمايد:

چهارمين نشست تخصصي تاريخ شفاهي

ششم و هفتم اسفند 1386

با ميزباني مركز مطالعات و تحقيقات فرهنگ و ادب پايداري

علاقمندان مي توانند براي شركت در مباحث تخصصي تاريخ شفاهي از طريق تكميل و ارسال فرم پیوست به آدرس تهران-تقاطع خيابان سميه و حافظ، حوزه هنري، ساختمان مركزي ، طبقه چهارم، واحد تاريخ شفاهي اقدام نمايند.

 فرم های مربوطه ر ادر ادامه ملاحظه فرمایید

ادامه مطلب

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس دوشنبه 24 دی1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

تاريخنگاري امروز رويكردي به سوي ثبت مستندات زندگي مردم عادي و شناخت دقيق تر لايه هاي پاييني اجتماع دارد. از همين روست كه شاهد گسترش پروژه هايي هستيم كه شناخت زندگي افراد عادي را هدف قرار مي دهد. در نوشته قبلي اشاره كردم كه يكي از جنبه هاي خاص تاريخ شفاهي، توانايي آن در نزديك كردن نسل جديد به نسل هاي قديمي است. آقاي آذري خاكستر نيز اشاره اي به مصاحبه با كهنسالان توسط كودكان نمودند. اينك به نمونه اي در اين زمينه با عنوان

 gift of memory  the اشاره مي نمايم. اين پروژه كاري است كه درمدرسه دخترانه

  Ann Arbor انجام شده است. طرح آن با همكاري معلمين، مسئولين مدرسه و دو دانشجوي دوره تحصيلات تكميلي دانشگاه ميشيگان تهيه شد. مصاحبه شوندگان افرادي بودند كه معلم ها و يا دانشجويان با آنها آشنا بودند و ارتباط شخصي با آنها داشتند. روش انجام مصاحبه در دو كلاس به دانش آموزان آموزش داده شد: كلاس اول براي آموزش نحوه رفتار مناسب و بخش دوم براي تعيين تركيب بندي سئوالات. ليست سئوالات در كلاس با همكاري فكري دانش آموزان تهيه شد و تصميم گرفته شد كه سئوال ها بر دوران كودكي و نوجواني مصاحبه شوندگان متمركز باشد. ايده اين طرح اين بود كه دانش آموزان  به اين ترتيب مي توانند ارتباط بيشتري با مصاحبه شوندگان برقرار نمايند. چالش برانگيز ترين بخش پروژه، انجام مصاحبه بود. به اين دليل دانشجويان و معلم ها تصميم گرفتند كه دانش اموزان را به گروه هاي سه نفره تقسيم نمايند. وقتي مصاحبه شونده از راه مي رسيد، دانشجويان و دانش اموزان حاضر مي شدند. دانش آموزان با مصاحبه شونده دور يك ميز مي نشستند و مصاحبه آغاز مي شد. دانشجويان ضبط ويدئو يي مصاحبه ها و كنترل زمان را به عهده داشتند. زمان هر مصاحبه 45 دقيقه در نظر گرفته شده بود. پس از پايان هر مصاحبه دانش آموزان در مورد بخش مورد علاقه خود در مصاحبه مطلبي را مي نوشتند كه اين مطالب در سايت اين پروژه قرار گرفته است. در اين پروژه با هشت نفر مصاحبه به عمل آمد. در مورد هدف اين پروژه چنين بيان شده كه "... ما نمايش هاي تلويزيوني را با تم تاريخي تماشا مي كنيم. متن هاي تاريخي را در مدارس مي خوانيم. اما فيلم هاي تلويزيوني ممكن نيست صحت داشته باشند و متن هاي تاريخي هم رويدادها را با فاصله دوري از ما و با حالت خشكي مي نمايانند. در اين پروژه ما خواستيم تاريخ را وارد زندگي كنيم. ما تصميم گرفتيم با كساني كه در تاريخ زندگي كرده بودند، صحبت كنيم. از مصاحبه شوندگان خواستيم كه در مورد زندگي خود صحبت كنند. آنها داستانهاي خود را براي ما تعريف كردند و عكس هايشان را نشانمان دادند. ..."

از تاريخ دقيق اجراي اين پروژه اطلاعي ندارم اما گويا در سال 2001 انجام شده باشد.

آدرس سايت www.si.umich.edu/CHICO/oralhistory/index.html

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 20 آذر1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

امروزه عصر سرعت و شتاب است. عصر ارتباطات سريع؛ عصر محو شدن مرزها و حدودها؛ عصر اختلاط فرهنگي؛ عصر سبقت و رقابت؛ عصر توليد سرگيجه آور ماشين؛ عصر برج ها و ساختمانهاي بلند مرتبه؛ تراكم و ترافيك؛ گرفتاري و بي وقتي؛ عصر پرده دري؛ عصر خشونت و ....

در اين دنياي شلوغ چقدر دلمان مي خواهد كه از دست رفته هايمان را كه گاه چيزي نيستند جز خاطرات كودكي و يا سنت هايي كه تا همين چند صباح گذشته به آنها مي پرداختيم و يا يادآوري محله اي كه در آن بزرگ شديم و يا خيلي مسائل ديگر از اين دست را دوباره بازيابيم؟

چقدر دلمان مي خواهد كه فرهنگ ملي خود را كه در حال كم رنگ شدن است، دوباره بشناسيم. چقدر دلمان براي سعدي و فردوسي كه فرزندانمان به سختي با نام انها آشنايند، به غليان مي افتد؟ به همين ترتيب در مورد بسياري از ارزش هايي كه آرام آرام از زندگي ما خارج مي شوند.

تاريخ شفاهي يكي از راههايي است كه مي تواند پيوند بين نسل ديروز و نسل امروز را برقرار كند. يكي از موارد استفاده از تاريخ شفاهي دقيقاً همين نكته است. گاه براي اينكه جوانان و حتي نوجوانان را به افراد كهنسال كه انتقال دهنده تاريخ و فرهنگ جامعه هستند ، نزديك نمايند، از نوجوانان و جوانان مي خواهند كه با پدربزرگ و مادربزرگ هاي خودمصاحبه نموده و خاطرات آنها از ايام گذشته را ضبط نمايند. اين گونه مصاحبه ها اقدام مؤثري است تا جوانان با هويت خود آشنا شده و به آن نزديك شوند.اين كار بخصوص در مورد جوامع تشكيل يافته از مهاجريني كه موطن خود را ترك كرده اند، كاربرد بيشتري دارد. به طور مثال در ايران، نسلي كه پس از اتمام جنگ تحميلي ايران و عراق در خانواده هايي از مهاجرين جنگ متولد شده اند كه به موطن خود بازنگشتند و در نقاط مختلف ایران پراکنده شده و زندگی می نمایند، کاربرد بسیار مفیدی دارد. آنها مي توانند با مصاحبه با اعضاي فاميل خود هم در جهت شناخت هويت فرهنگي خود اقدام نمايندو هم در جهت حفظ بخشي از فرهنگ و سنن كشور كه در اثر خارج شدن از محيط بومي خود دچار دگرگوني شده است، قدم مؤثري بردارند.   

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس دوشنبه 28 آبان1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

براي رده بندي و بازيابي انواع منابع صوتي و تصويري در مخازن نياز به استفاده از حروف اختصاري است. به طور مثال عبارت CA3-C- 316  به اين معنا است :  كاست صوتي 60 دقيقه ، نسخه كپي ، شماره ثبت 316 . با كمك اين عبارت آرشيويست مي تواند در مخزن در قسمت نوارهاي كاست صوتي ، بخش مربوط به نسخ ثانويه ، شماره رديف 316 را بازيابي نمايد. در اين عبارت از سيستم پيشنهادي خانم روسو براي تعريف ماده صوتي استفاده شده است. اما اين سيستم فاقد علائم خاص براي منابع ديجيتال است. آيا به نظر شما حروف اختصاري زير براي انواع منابع ديجيتال مناسب است؟

سي دي صوتي     ACD            

سي دي تصويري                VCD  

دي وي دي                        DV

سي دي حاوي عكس          PHCD

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس چهارشنبه 16 آبان1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

يكي از ويژگي هاي تاريخ شفاهي ارتباط خاصي است كه بين مصاحبه شونده و مصاحبه كننده برقرار مي شود و برمبناي اين ارتباط است كه مصاحبه شونده، مصاحبه كننده را به پستوهاي تاريك ذهن خود راه مي دهد و نه تنها به اين وسيله محفوظات فراموش شده اش را به خاطر مي آورد بلكه آنها را به بيان درآورده و به اين وسيله به ثبت مي رساند. يكي از تجربيات خاصي كه در رابطه با تاريخ شفاهي كسب نموده ام در همين باره است. ارتباطي كه در اثر مصاحبه هاي تاريخ شفاهي بين مصاحبه كنندگان سازمان اسناد و مصاحبه شوندگان برقرار شد.این ارتباط گذشته از آنكه منجر به ثبت و ضبط اطلاعات بسياري گرديد كه شايد در بسياري از موارد بي نظير باشد  بلكه منجر به انتقال مجموعه هاي شخصي مصاحبه شوندگان به سازمان گردید كه طي سالهاي گذشته به صورت تدريجي اتفاق افتاده است. يكي از جالب ترين اين مجموعه ها، مجموعه مرحوم دكتر ناصر گيتي است كه مراحل واگذاري آن به سازمان بنا به خواسته وي با تشريفات خاصي صورت گرفت. به اين ترتيب كه در ابتدا منابعي كه بنا بود به سازمان اهدا شود توسط همكاران اداره آرشيو شفاهي فهرست برداري شد و بر روي هر كدام مهر مخصوص زده شد و سپس طي موافقت نامه اي بنا شد كه آن مجموعه تا زمان حياتشان در نزد خودشان باقي بماند و پس از فوت به سازمان منتقل شود. آقاي دكتر ناصر گيتي در تاريخ ارديبهشت 1384 دار فاني را وداع گفتند و  ما، كاركنان اداره آرشيو شفاهي در كمال اندوه مأمور آن بوديم كه در محلي كه هميشه با حضور شخص ايشان براي مصاحبه يا فهرست برداري حاضر مي شديم، در فضايي بسيار غمگين و سنگين حاضر شويم و در حضور برادر و خواهر بسيار محترمشان، آقاي دكتر خسرو گيتي و سركار خانم توراندخت گيتي به جمع آوري منابعي بپردازيم كه در سالهاي پيش بر روي آنها مهر " اهدايي دكتر ناصر گيتي به سازمان اسناد ملي ايران" را زده بوديم. وقتي كه با همكارم، خانم محمدلو آنها را با وانت به سازمان منتقل مي كرديم باران مي باريد. گويي همان اشكي بود كه از چشمان ما مي ريخت. براي آنكه كارتن ها در پشت وانت خيس نشوند، روميزي همان ميزي كه آن مرحوم برروي آن از ما پذيرايي مي كرد را بر روي جعبه ها كشيديم. در راه بي انكه چيزي گفته باشيم تصور هر دوي ما اين بود كه روح او ما را همراهي مي كند.

ديروز نيز مشابه چنين اتفاقي را دوباره تجربه كرديم. سركار خانم دكتر تاج الملوك بيگدلي  همسر مرحوم پروفسور غلامحسين بيگدلي كه اداره آرشيو شفاهي مصاحبه مفصلي را با وي انجام داده بود، پس از نه سال كه از تاريخ فوت همسرش مي گذرد، تصميم گرفتند كه مجموعه اي از باقي مانده متعلقات وي را به سازمان بسپارند. روز گذشته يعني يكشنبه 13آبان براي دريافت آنها  به آمل رفتيم. جالب بود كه باز هم باران مي باريد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس دوشنبه 14 آبان1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

عده اي در نيويورك پروژه اي را از سال 2003 آغاز كرده اند به نام story corps    يا واحد روايت . آنها استوديو هاي متحركي را ساخته اند به اسم اتاق روايت. اين استوديوها قادر هستند مصاحبه ها را با قابليت پخش از رسانه ها به صورت صوتي ضبط نمايند.

اين پروژه به مردم عادي كمك مي نمايد كه با هر كسي كه دوست داشته باشند مصاحبه تاريخ شفاهي انجام دهند . مصاحبه شونده مي تواند مادربزرگ، عمو، همسايه، دوست و يا هر كس ديگري باشد. مسئولين پروژه به فرد داوطلب كمك مي نمايند تا سئوالات مناسبي از مصاحبه شونده بپرسد. در پايان نيز يك سي دي حاوي مصاحبه انجام شده به مصاحبه كننده تحويل مي نمايند.

اين پروژه از پروژه works progress administration  يا سازمان توسعه مشاغل كه در دهه 1930 اجرا شده و با مردم معمولي مصاحبه نمود، الگو برداري نموده است.

پروژه واحد روايت داستانهايي را كه با زندگي مردم عادي عجين شده است را جمع آوري مي نمايد. گذشته از اين به لحاظ رواني مصاحبه كردن با يكي از اعضاي خانواده و يا همسايه باعث عميق تر شدن دوستي ها و نزديك شدن افراد به يكديگرمي شود. به اين ترتيب آنها بهتر و بيشتر يكديگر را درك مي كنند.

در حال حاضر اين پروژه با استفاده از پنج استوديوي ثابت و متحرك در حال اجرا است و تاكنون 10.000 مصاحبه ضبط شده است.

يكي از شعارهاي اين پروژه چنين است: مأموريت ما پاسداشت و بزرگداشت زندگي از طريق شنيدن است.برای اطلاع بیشتر به آدرس    http://storycorps.net    مراجعه نماييد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس یکشنبه 29 مهر1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

اين شماره، شماره‌اي است كه فراتر از مرزهاي جغرافيايي كاربرد دارد و برخلاف شابك و شابم كه در محدوده مرزهاي ما است مي‌تواند در خارج از مرزها هم فراگير باشد به گونه‌اي كه اثري در خارج از ايران هم مي‌تواند توليد شود و اين شماره را از ما بگيرد. اين شماره يك تمايز مهم نسبت به شابك و شابم دارد و آن اين است كه برخلاف آن دو كه هر اثري يك شماره محدود به كشور خود را دارد در اين شماره هر اثر يك شماره دارد كه تمام كاربران و همه افراد مي‌توانند تمام اطلاعات مربوط به آن اثر را در سايت اين سازمان ببينند.

منبع : سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي

نوشته شده توسط اميرعلي کشاورز شنبه 24 شهریور1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

علی رغم وجود اطلاعات بسیار از گذشته نزدیک، پاره ای ساز و کارهای آن در تولید و انتقال اسناد پیوسته مورد نقد و توجه قرار گرفته است. در این میان اسناد شنیداری یا همان تاریخ شفاهی، با وجود توانایی های آشکار در انتقال اطلاعات مفید و تا حدودی کارساز، هنوز مورد ارزیابی جدی قرار نگرفته است. از یک سو جایگاه نظری آن در حیطه فلسفة وجودی این شیوة انتقال خبر نیاز به وارسی و تحلیل اساسی دارد. و از سوی دیگر، عدم راهیابی، جایابی و بهر گیری از این شق از روایات در بازنمایی گذشته میان محافل دانشگاهی ایران محل تأمل است. از اين رو، به نظر می‌رسد بررسی این دو مسئله، که از اتفاق لازم و ملزوم هم نیز هستند، می‌تواند در راهگشایی، ورود اسناد شفاهي و بهره‌گیری بهتر از تاریخ شفاهی در گفتمان تاریخی کشور نقش اساسی داشته باشد. این مقاله حول دو محور مذکور، سعی در گرهگشایی و گره نمایی اشکالات و مشکلات تاریخ شفاهی از این منظر را دارد.

مشاهده مقاله

نوشته شده توسط اميرعلي کشاورز یکشنبه 11 شهریور1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

اگرچه مورخان در اوايل قرن بيستم اعتقاد چنداني به منابع حاصل از مصاحبه نداشتند و انجام مصاحبه را در حيطة كار روزنامه‌ نگاري مي‌انگاشتند، اما تدريجاً به كمك فناوري ضبط صدا، روش‌شناسي و نظريه‌هاي جديد در زمينة انجام مصاحبه با هدف جمع‌آوري اطلاعات تاريخي به وجود آمد.

مصاحبة تاريخ شفاهي، مصاحبه‌اي در عمق است. چنين مصاحبه‌اي مي‌كوشد به ترسيم زواياي مختلف زندگي فرد بپردازد و وجود او را در حيطة خانوادگي‌اش، در ميان دوستان و همكارانش، در موفقيت‌ها و شكست‌هايش، به ادراك درآورد.

نوشتة پيش‌رو، شيوه‌ نامه‌اي است كه مركز دستاوردهاي پانتر^[1]

براي آموزش روش‌هاي تاريخ شفاهي به دانش‌آموزان دبيرستان گادسن و به منظور اجراي طرح تاريخ شفاهي ضبط ميراث مكتوب نيومكزيكوي جنوبي تهيه كرده است. اين شيوه نامه، به خوانندگان مي‌آموزدكه چگونه طرح تاريخ شفاهي تهيه و اجرا كنند. تعيين هدف براي پروژه، انتخاب مصاحبه شوندگان، نحوة طراحي سؤال، بررسي حافظة مصاحبه شونده، مراحل حقوقي كار، نحوة رفتار و برخورد با مصاحبه شونده، فنون انجام مصاحبه و ايجاد رابطة دوستانه با مصاحبه شونده، از مطالب درخور اعتناي اين پژوهش است.

  [1]- The Panther Achievement Center of Gadsden High School.

مشاهده مقاله

نوشته شده توسط اميرعلي کشاورز یکشنبه 11 شهریور1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت

اين وبلاگ در تاريخ اول مرداد 86 افتتاح شد. افتتاح آن را به همه آرشيويست ها تبريك مي گويم. اينكه نام آرشيويست ايراني در جايي ثبت شود، جاي خوشحالي بسياري است. اما از اينكه در بخش آرشيو شفاهي اين سايت هنوز مطلبي قرار نگرفته است، راستش را بخواهيد دلم مي گيرد.

نوشته شده توسط شفيقه نيك نفس سه شنبه 6 شهریور1386 موضوع : تاریخ شفاهي_اسناد شنیداری | لینک ثابت