1- كار موزه‌ و كتابخانه، بيش‌تر جنبة جمع‌آوري دارد (به طور تصادفي)؛ حال آنكه آرشيو اسناد را جمع‌آوري نمي‌كند، بلكه آنها را تحت شرايط خاصي (قانوني) دريافت مي‌دارد. فرق عمده، در اين است كه كارشناس اسناد، تلاش دارد كه دريابد اسناد در كجا و به دست چه كساني و يا چه سازماني و در تحت چه شرايطي (زمان و مكان و موقعيت سياسي، جغرافيائي و اجتماعي) تهيه شده و از چه طريقي به آرشيو انتقال يافته است.

كتابدار و موزه‌دار، مي‌توانند اشيا و كتب  مورد نياز و علاقة خود را از هر جا و از هركس، صرف‌نظر از شرايط خاص خاستگاه آن خريداري يا فراهم كند.

2- اسناد آرشيو، در اجراي وظايف قانوني و عرف و جريانات مستمر و منظم تنظيم مي‌شوند و برخلاف اشيا و كتب موزه‌ها و كتابخانه‌ها، با يكديگر پيوند دارند و نمي‌توان آنها را جداگانه مورد مطالعه و استفاده قرار داد. در واقع اصل كار آرشيو و خاصيت اصلي اسناد آرشيوي، پيوستگي سازمند آنها به يكديگر مي‌باشد، زيرا اساس كار كارشناسان اسناد و محققان، مطالعه و بررسي شرايط خاص پيدايش اسناد مي‌باشد و كار آرشيو، در نهايت تسهيل اين گونه پژوهش‌هاست.

3- از لحاظ ارزش اكتساب و نگهداري و طبقه‌بندي و طرز فكر و تلقي و ارزشيابي نيز تفاوتهائي وجود دارد. كتابدار، كتابها و مجلات و نشريات را انتخاب مي‌كند (برحسب نوع كتابخانه) و از طريق معامله يا مبادله و يا هديه‌گيري،  آنها را به دست مي‌آورد؛ در حالي‌ كه كارشناس اسناد، سوابق را دقيقاً ارزشيابي مي‌كند (نه ارزيابي) تا در صورت دارا بودن ارزش نگهداري دائم، آنها را از مجراي انتقال و يا امانت (از مجرای قانون و مقررات) تحصيل مي‌كند. كتابدار با روشهاي ثابت طبقه‌بندي (موضوعي و اسمي)، كتابها را مرتب مي‌كند؛ در حالي كه كارشناس سند، با توجه به فعاليتها و وظايف سازمانها، اسناد را گروه‌بندي مي‌كند.

4- كتابدارها كتابها را فهرستوار در كارتهاي اندكس (نمايه) يا كاتالوگ (فهرستگان) وارد مي‌كنند؛ در حالي كه كارشناسان سند، اسناد را در راهنماها و فهرستهاي مشروح و نمايه‌ها و برگه‌هاي توضيحي، تشريح و توصيف مي‌كنند.

 

به نقل از استاد سروش مشیر سلیمی


 

نوشته شده توسط داود اميني شنبه 15 دی1386 موضوع : آرشيو و كتابخانه | لینک ثابت